{"id":234,"date":"2023-12-25T10:42:13","date_gmt":"2023-12-25T09:42:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/?p=234"},"modified":"2023-12-25T10:55:40","modified_gmt":"2023-12-25T09:55:40","slug":"retrospekcja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/?p=234","title":{"rendered":"Retrospekcja\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>JEDNA WIELKA RODZINA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>\u201c<em>Gdybym tylko mia\u0142 matk\u0119, bym m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107 Matko Matko<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>William Faulkner, <em>W\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i Wrzask<\/em>, (1929)<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\" class=\"ek-underline\"><span class=\"uppercase\">WN.\/PL., Samoch\u00f3d\/ Ulica, Cz\u0119stochowa, dzie\u0144, 1936<\/span><\/span><\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><em>Kremow\u0105 limuzyn\u0105 Steyr-Daimler-Puch p\u0119dzi w\u0105sk\u0105 drog\u0105, wraz z jedenastoletnim synem, w\u0105t\u0142y m\u0119\u017cczyzna z w\u0105sikiem. Ch\u0142opiec na kolanach trzyma skrzypce, a ojciec instruuje go, w kt\u00f3rym miejscu przyciska\u0107 struny, aby wyda\u0107 zaintonowany przez niego d\u017awi\u0119k. Arek wyra\u017anie podniecony jazd\u0105, pomimo \u017ce nie patrzy na gryf, z \u0142atwo\u015bci\u0105 znajduje tony, kt\u00f3re podaje ojciec. Harmonia p\u0119du i melodii, kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142tworz\u0105, poch\u0142ania ich ca\u0142kowicie. <\/em><br><em>Wje\u017cd\u017caj\u0105 do Cz\u0119stochowy, gdzie Marian musi zwolni\u0107 i skupi\u0107 si\u0119 na, spaceruj\u0105cych do\u015b\u0107 beztrosko po ulicach, przechodniach. Samoch\u00f3d to wci\u0105\u017c ewenement na polskich drogach i nawet w Alejach wzbudza \u017cywe zainteresowanie. Arek k\u0105tem oka obserwuje ojca, kt\u00f3ry wyprostowany jak struna, pr\u00f3buje poz\u0105 doda\u0107 sobie wzrostu i powagi, niby mimochodem rozdaj\u0105c przechodniom uprzejme u\u015bmiechy. Ch\u0142opiec sam przygl\u0105da si\u0119 \u0142apczywie pi\u0119knym budynkom i spaceruj\u0105cym w\u015br\u00f3d nich przechodniom. Niczym taper do filmu, przygrywa temu, co przewija si\u0119 za oknami. Bez rodzicielskiej marszruty brzd\u0105kanie Arka staje si\u0119 bardziej spontanicznie, nie trac\u0105c przy tym nic ze swej p\u0142ynno\u015bci. <\/em><br><em>Melodia urywa si\u0119 jednak r\u00f3wnie niespodziewanie, jak p\u0119d auta. Pod jedn\u0105 z kamienic czeka na nich, przest\u0119puj\u0105c z nogi na nog\u0119, mocno zniecierpliwiony i bardzo elegancko ubrany, m\u0119\u017cczyzna. Tak szybko, jak musz\u0105 opu\u015bci\u0107 znienacka przerwany sen, szcz\u0119\u015bliwy i dumny ojciec zdaje si\u0119 kurczy\u0107 i zapada\u0107 w siebie. Ze skrzypcami pod pach\u0105, Arek stoi obok auta, wy\u0142apuj\u0105c uchem nuty wy\u017cszo\u015bci s\u0105czone przez zaci\u015bni\u0119te usta zniecierpliwionego klienta<\/em>. Kiedy Marian oddaje wreszcie kluczyki i przyjmuje kopert\u0119, ch\u0142opiec odchodzi od Daimlera tak jak odchodzi si\u0119 od marzenia, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie leg\u0142o w gruzach.<br><em>Id\u0105 z ojcem w milczeniu, powoli, jakby nagle sprawia\u0142o im problem przedzieranie si\u0119 przez \u015bwiat, kt\u00f3ry przesta\u0142 si\u0119 porusza\u0107. Dopiero po d\u0142u\u017cszej chwili Arek orientuje si\u0119, \u017ce nie id\u0105 w stron\u0119 domu. Zniecierpliwiony m\u00f3wi ojcu, \u017ce jest zm\u0119czony i p\u00f3jdzie do babci, niech ojciec sam za\u0142atwia swoje sprawy.&nbsp; Marian spi\u0119ty, nie patrz\u0105c na syna, rzuca tylko, i\u017c t\u0119 spraw\u0119 musz\u0105 za\u0142atwi\u0107 razem. Nieznacznie przyspiesza kroku. Arek w\u015bciek\u0142y ci\u0105gnie si\u0119 za nim.<\/em><br><em> Zatrzymuj\u0105 si\u0119 par\u0119 ulic dalej, gdzie z przecznicy wy\u017cej nadci\u0105ga pot\u0119\u017cny kondukt pogrzebowy. Ojciec chwyta go za r\u0119k\u0119 i zaczyna ci\u0105gn\u0105\u0107 w jego kierunku. Ch\u0142opiec, kompletnie zdezorientowany, nie stawia oporu. Kiedy docieraj\u0105 do czo\u0142a procesji, Marian zatrzymuje si\u0119 na brzegu ulicy, przyci\u0105ga syna do siebie i uwa\u017cnie zaczyna lustrowa\u0107 wzrokiem przesuwaj\u0105cych si\u0119 przed ich oczami \u017ca\u0142obnik\u00f3w. <\/em><br><em>W oczach jedenastoletniego dziecka orszak ten jawi si\u0119 niczym zapustny korow\u00f3d, przewijaj\u0105 si\u0119 przed nim kozy, diab\u0142y\u2026 i \u015bmier\u0107. Tyle, \u017ce twarze i cia\u0142a kol\u0119dnik\u00f3w s\u0105 jak zamro\u017cone, jakby zamiast wyj\u015b\u0107 z za\u015bwiat\u00f3w, w\u0142a\u015bnie do nich schodzili. Tylko dzieci, najwyra\u017aniej nie rozumiej\u0105c zasad gry doros\u0142ych, pr\u00f3buj\u0105 ich wyrwa\u0107 z upozorowanej katatonii. Arek w ko\u0144cu podnosi g\u0142ow\u0119, pytaj\u0105c ojca: \u201cKto umar\u0142?\u201d, ale orientuje si\u0119, \u017ce jego twarz r\u00f3wnie\u017c si\u0119 zmieni\u0142a. Nie potrafi jej rozszyfrowa\u0107, nigdy jej takiej nie widzia\u0142. Pr\u00f3buj\u0105c wy\u015bledzi\u0107, za kim pod\u0105\u017ca jego wzrok, \u015bciska mocniej jego d\u0142o\u0144. Ojciec, jakby przebudzony tym dotkni\u0119ciem, unosi go lekko i wskazuje na odchodz\u0105c\u0105 w procesji kr\u0119p\u0105 kobiet\u0119, z burz\u0105 ciemnych lok\u00f3w\u2026 Cicho, ale bardzo wyra\u017anie powie: \u201cTo Twoja Matka.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Jak-poznal-swoja-matke-Ewa-i-Gosia.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Nie wiem jaki to miesi\u0105c. Ani pora roku. Chyba wspomina\u0142, \u017ce by\u0142o mu wtedy zimno. A mo\u017ce to ja projektuj\u0119 ch\u0142\u00f3d na t\u0119 scen\u0119? To jedno z tych nagra\u0144, kt\u00f3re straci\u0142am. Pozostaje mi tylko pami\u0119\u0107. Zawodna. Jak ka\u017cda. Przesz\u0142o\u015b\u0107 &#8211; co\u015b, czego nie ma. S\u0105 skutki, \u015blady, wspomnienia&#8230; W ka\u017cdej pami\u0119ci, nawet je\u015bli ci sami ludzie uczestnicz\u0105 w tych samych wydarzeniach,&nbsp; zachowuje si\u0119 nieco inny ich obraz.  To dziwna robota, szukanie pasuj\u0105cych do siebie skrawk\u00f3w wspomnie\u0144 i opowie\u015bci, kt\u00f3rych splot rwie si\u0119 dok\u0142adnie w tych miejscach, w kt\u00f3rych pr\u00f3bujesz je pozszywa\u0107. Zanim dotr\u0119 do etapu \u017cycia Arka, kt\u00f3re pozostawi\u0142o po sobie wyra\u017ane \u015blady, musz\u0119 zrobi\u0107 krok w ty\u0142. Tu wszystko si\u0119 zaczyna, cho\u0107 trudno wiele rzeczy ustali\u0107. Zanim w jego \u015bwiecie pojawi\u0142o si\u0119 kino, a potem wojna, by\u0142y w nim muzyka, auta\u2026 i rodzina, kt\u00f3ra rozpad\u0142a si\u0119 zanim m\u00f3g\u0142 poj\u0105\u0107, czym w\u0142a\u015bciwie jest. Historia ka\u017cdego z nas zaczyna si\u0119 od historii naszej matki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Arkadiusz Or\u0142owski rodzi si\u0119 w Cz\u0119stochowie 20 pa\u017adziernika 1925 roku. <em>Goniec Cz\u0119stochowski<\/em> tego dnia donosi o porozumieniu zawartym w Locarno i pakcie re\u0144skim, w kt\u00f3rym uczestnicz\u0105ce kraje, w tym Rzesza, maj\u0105 \u201cpoddawa\u0107 arbitra\u017cowi wszelkie mo\u017cliwe konflikty\u201d, w celu niedopuszczenia do wojny. Na 7 grudnia zostaje zwo\u0142ane posiedzenie Ligi Narod\u00f3w, celem przyj\u0119cia do jej szereg\u00f3w Niemiec. Edwin Scott z San Francisco og\u0142asza, \u017ce wynalaz\u0142 \u201cpromienie \u015bmierci\u201d, kt\u00f3re mog\u0105 przebi\u0107 na odleg\u0142o\u015b\u0107 40 km pancerz statku i zniszczy\u0107 wszystkie aparaty telegrafu bez drutu, a tak\u017ce &lt;&lt;zebra\u0107&gt;&gt; w powietrzu samoloty i wysadzi\u0107 w powietrze fortyfikacje nieprzyjaciela. Pan Scott proponuje ameryka\u0144skiemu ministerstwu marynarki wypr\u00f3bowanie swojego wynalazku. Nigdy jednak nie zaprezentuje prototypu. Podobnie zreszt\u0105 jak Nicola Tesla, kt\u00f3ry ide\u0105 promienia \u015bmierci i telesi\u0142y pozostanie op\u0119tany do ko\u0144ca \u017cycia. W trakcie II wojny Rzesza b\u0119dzie che\u0142pi\u0107 si\u0119 dwoma, a Japonia jednym projektem pod tym has\u0142em. Do momentu wynalezienia broni laserowej w XXI wieku histori\u0119 ich rozwoju b\u0119dzie jednak mo\u017ce \u015bledzi\u0107 tylko w dzie\u0142ach fantastyki naukowej, poczynaj\u0105c od kuzyna To\u0142stoja. Wraz z ko\u0144cem pa\u017adziernika 1925 roku meteorolodzy wr\u00f3\u017c\u0105 niezwykle ostr\u0105 i wczesn\u0105 zim\u0119. Pod prognoz\u0105 Dyrekcja Pa\u0144stwowego Monopolu Spirytusowego informuje: ceny spirytusu id\u0105 w g\u00f3r\u0119. W Kino &#8211; Teatr &lt;&lt;Nowy&gt;&gt; seanse s\u0105 codzienne. W salonie Fotografia Artystyczna &lt;&lt;Stella&gt;&gt; przy ul. Panny Marii 33 \u201czdj\u0119cia przy \u015bwietle Elektrycznym Ostatniego Ameryka\u0144skiego wynalazku\u201d. Latem, przed narodzinami Arka, premier\u0119 ma <em>Gor\u0105czka Z\u0142ota<\/em> Charliego Chaplina. P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105, na ekrany wejdzie <em>Pancernik Potiomkin<\/em> Siergieja Eisensteina. Gazeta codzienna, w niewielkim mie\u015bcie w Polsce, donosi tego dnia, i\u017c <em>Western Electric<\/em> zawiera umow\u0119 z <em>Warner Bros<\/em> na wynalezienie systemu produkowania film\u00f3w d\u017awi\u0119kowych. Wszystkie te wydarzenia stan\u0105 si\u0119 od tej pory r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 jego historii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Arek przychodzi na \u015bwiat jako syn Zeneidy z Kocyk\u00f3w&nbsp; i Marjana Or\u0142owskiego. Mieszkaj\u0105 oni pod\u00f3wczas&nbsp; w \u201cposiad\u0142o\u015bci\u201d, jak nazywa j\u0105 stryjeczna siostra Arka &#8211;&nbsp; Ewa, kt\u00f3ra staje si\u0119 moj\u0105 przewodniczk\u0105 po Cz\u0119stochowie i koligacjach rodziny Or\u0142owskich. Posiad\u0142o\u015b\u0107, czyli pi\u0119trowy murowany dom rodziny Or\u0142owskich, znajduje si\u0119 przy ulicy Jod\u0142owej &#8211; wtedy jeszcze pustym polu. Mieszka\u0142y w nim siostry Mariana, a by\u0142o ich sze\u015b\u0107: Wac\u0142awa, Zdzis\u0142awa, Regina, J\u00f3zefa, Cecylia i Adela oraz on z \u017con\u0105 i nowo narodzonym synkiem. W podw\u00f3rku jest jeszcze jeden dom, parterowy &#8211; to w nim w\u0142a\u015bnie mieszkaj\u0105 rodzice Ewy &#8211; brat Mariana &#8211; J\u00f3zef i ciotka Alfreda. Na zdj\u0119ciu, kt\u00f3re pokazuje mi Ewa, wida\u0107 wysoki, murowany dom z du\u017cymi oknami otoczony d\u0142ugim drewnianym p\u0142otem, kt\u00f3ry wybiega poza ramy kadru, grodz\u0105c z pewno\u015bci\u0105 ca\u0142y maj\u0105tek Or\u0142owskich. Zza niego wystaj\u0105 dwa mniejsze sko\u015bne dachy, dwa inne majacz\u0105 w oddali. To ca\u0142a zabudowa. Zdj\u0119cie zrobione jest z drugiej strony ulicy, a raczej du\u017cego placu ubitej ziemi, kt\u00f3ry go otacza. Zdj\u0119cie jest przepalone, to lato, korony drzew wystaj\u0105 znad p\u0142otu. Przed g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem do domu, na krze\u015ble siedzi m\u0119\u017cczyzna z w\u0105sem, w mundurze &#8211; dziadek J\u00f3zef &#8211; w otoczeniu sze\u015bciorga dzieci w bia\u0142ych ubraniach. Pi\u0119cioro z nich ma na sobie z pewno\u015bci\u0105 sukienki. Tylko co do sz\u00f3stego, w dziwnym tr\u00f3jk\u0105tnym kapelusiku, nie jestem pewna. Marian by\u0142 najm\u0142odszym dzieckiem &#8211; rodzynkiem w rodzinie Or\u0142owskich. Po lewej stronie pod p\u0142otem stoi kobieta. Je\u015bli to babcia Maria z niemowl\u0119ciem Marianem, to jest to ostatni rok XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"635\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_703983058311911-e1703455652699-1024x635.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-262\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_703983058311911-e1703455652699-1024x635.jpeg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_703983058311911-e1703455652699-300x186.jpeg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_703983058311911-e1703455652699-768x476.jpeg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_703983058311911-e1703455652699-1536x952.jpeg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_703983058311911-e1703455652699.jpeg 1800w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">&nbsp;Arek opowiada\u0142, \u017ce kiedy by\u0142 ma\u0142y, pl\u0105ta\u0142a si\u0119 ich &#8211; dzieciak\u00f3w &#8211; zawsze ca\u0142a zgraja, a babka &#8211; gro\u017ana, w d\u0142ugim fartuchu &#8211; ogania\u0142a si\u0119 od nich \u015bcier\u0105. Nie wiem ju\u017c tylko czy chodzi\u0142o mu o babk\u0119 Or\u0142owsk\u0105, czy Kocyk &#8211; matk\u0119 Zinaidy, babk\u0119 jego przysz\u0142ej \u017cony. W pewien spos\u00f3b Arek powt\u00f3rzy \u201cgrzech\u201d swego ojca. Nie tylko wybierze \u017con\u0119 wbrew swojej rodzinie i wierze, ale wybierze j\u0105 z tej samej rodziny. O\u017ceni si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 brata w\u0142asnej matki. Nie da si\u0119 opowiedzie\u0107 jego historii bez zrozumienia tego, co wydarzy\u0142o si\u0119 wcze\u015bniej w tej rodzinie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Zinaida i Marian &#8211; bo takich form, wbrew temu co znajd\u0119 w oficjalnych dokumentach, u\u017cywa rodzina &#8211; poznaj\u0105 si\u0119 w Cz\u0119stochowiance, a w\u0142a\u015bciwie \u201eLa Czenstochovienne\u201d. Fabryka w\u0142\u00f3kiennicza i zak\u0142ady bawe\u0142niane, uruchomione w 1885 pod nazw\u0105 \u201cB\u0142eszno\u201d jako filia fabryki w \u017byrardowie, rozrastaj\u0105 si\u0119 w zawrotnym tempie. Podobnie jak \u0141\u00f3d\u017a i \u017byrard\u00f3w, Cz\u0119stochowa staje si\u0119 tekstyln\u0105 ziemi\u0105 obiecan\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy przybywaj\u0105 tu z Rosji, Niemiec, Austro-W\u0119gier, czy wreszcie z Francji, w poszukiwaniu lepszego \u017cycia. Cho\u0107 s\u0142aw\u0119 &#8211; \u017cydowskiej Norymberdze, jak w ca\u0142ej Europie wtedy nazywaj\u0105 Cz\u0119stochow\u0119 &#8211; przynosi te\u017c rozw\u00f3j przemys\u0142u drobnego. Przed wojn\u0105 znana jest z dewocjonali\u00f3w, pami\u0105tek, zabawek i wyrob\u00f3w galanteryjnych &#8211; produkowane tu grzebienie rozprowadzane s\u0105 na terytorium ca\u0142ego Imperium Rosyjskiego.&nbsp; Po wojnie prym wiod\u0105 sztu\u0107ce, oprawy do okular\u00f3w, guziki i papiero\u015bnice. Ojciec Mariana &#8211; J\u00f3zef Or\u0142owski &#8211; oddelegowany z \u017byrardowa, w fabryce w Cz\u0119stochowie b\u0119dzie rozwija\u0142 tkalnie,&nbsp; w zamian za co otrzyma \u201cposiad\u0142o\u015b\u0107\u201d i ziemi\u0119 przy Jod\u0142owej. W poszukiwaniu pracy przyjedzie tu te\u017c w 1882 Bazylii Kocyk ze wsi Sobiatyno z Bia\u0142ostocczyzny.&nbsp; W 1886 roku fabryka zatrudnia 305 robotnik\u00f3w, a w 1896 roku ju\u017c 980. Cztery lata p\u00f3\u017aniej fabryk\u0119 wykupuje francuska sp\u00f3\u0142ka akcyjna Societe Textile \u201eLa Czenstochovienne\u201d, co znacznie przyspiesza jej rozw\u00f3j. W 1913 roku fabryka zatrudnia oko\u0142o 5000 robotnik\u00f3w, a warto\u015b\u0107 jej produkcji wynosi ponad 8 milion\u00f3w rubli. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142a to najwi\u0119ksza w mie\u015bcie i jedna z najwi\u0119kszych fabryk w Kongres\u00f3wce. W tym kulturowym i spo\u0142ecznym tyglu, pomi\u0119dzy dwiema wielkimi wojnami, spotkaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie Marian i Zinaida.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Zaraz po I Wojnie \u015awiatowej panowa\u0142o du\u017ce bezrobocie, cho\u0107 by\u0142oby ono wy\u017csze gdyby nie, powszechny w\u00f3wczas, proces zmniejszania wymiaru pracy do 2\u20133 dni w tygodniu, stosowany zamiast redukcji etat\u00f3w. Pracownicy, cho\u0107 niewiele pieni\u0119dzy, mieli wi\u0119c sporo wolnego czasu. Marian ma wtedy prawie 20 lat i po odbytej w Legionach s\u0142u\u017cbie rozpoczyna prac\u0119 jako urz\u0119dnik w fabryce. Z pewno\u015bci\u0105 jest mu \u0142atwiej, jego ojciec J\u00f3zef jest tam osobisto\u015bci\u0105 &#8211; obermajstrem, kt\u00f3ry tworzy jedn\u0105 z tkalni. Umiera w 1925 roku &#8211; nekrolog w <em>Go\u0144cu Cz\u0119stochowskim<\/em> g\u0142osi: \u201cJ\u00f3zef Or\u0142owski &#8211; obywatel miasta Cz\u0119stochowy, radny banku ludowego w Cz\u0119stochowie, majster tkacki fabryki <em>La Czenstochovienne,<\/em> cz\u0142onek zwi\u0105zku majstr\u00f3w fabrycznych, zmar\u0142 30.IV.1925 prze\u017cywszy lat 58.\u201d Wyprowadzenie zw\u0142ok nast\u0119puje 3 maja. Na pogrzeb przybywaj\u0105 delegacje majstr\u00f3w z \u0141odzi, Zgierza i Zdu\u0144skiej Woli. Na pogrzebie jest r\u00f3wnie\u017c Zina, w ci\u0105\u017cy z Arkiem. Na innym pogrzebie za kilkana\u015bcie lat, po raz pierwszy \u015bwiadomie, zobaczy j\u0105 syn.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/tkactwo-i-wloskie-korzenie-rodziny-Orlowskich-mp3cut.net_.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\"><br>Na pami\u0105tkowym <em>tableu<\/em> majstr\u00f3w i pracownik\u00f3w biurowych oddzia\u0142u tkalni bawe\u0142ny z dn. 10 czerwca 1925 zostaje&nbsp; umieszczon zdj\u0119cie J\u00f3zefa. Na tym zdj\u0119ciu ma najwy\u017cej trzydzie\u015bci lat. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na tle innych portret\u00f3w nie tylko niezwykle eleganckim jasnym garniturem i at\u0142asowym krawatem, przewi\u0105zanym na zawadiacko postawionym ko\u0142nierzu, ale i urod\u0105. Wygl\u0105da jak Eugeniusz Bodo na swoim s\u0142ynnym zdj\u0119ciu z psem Sambo zrobionym prawdopodobnie w Genewie. Jest tym, kt\u00f3ry po\u015br\u00f3d wielu twarzy, przyci\u0105ga wzrok. W przeciwie\u0144stwie do swojego syna, widniej\u0105cego na innej ga\u0142\u0119zi tego samego <em>tableu<\/em>. Marian w ma\u0142ych drucianych oprawkach i z w\u0105sko ogolonym w\u0105sikiem, kt\u00f3ry za dziesi\u0119\u0107 lat b\u0119dzie budzi\u0142 groz\u0119, kompletnie ginie w tle. W\u0105t\u0142y, przeci\u0119tny, z twarz\u0105, kt\u00f3ra kompletnie nie zapada w pami\u0119\u0107. W opowie\u015bciach rodzinnych przedstawiany jest jako cz\u0142owiek \u201cs\u0142abego charakteru\u201d.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-ad2f72ca wp-block-group-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_1813414665744773-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-264\" style=\"width:277px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_1813414665744773-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_1813414665744773-300x225.jpeg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_1813414665744773-768x576.jpeg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_1813414665744773-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_1813414665744773.jpeg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_881429183642141-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-265\" style=\"width:277px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_881429183642141-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_881429183642141-300x225.jpeg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_881429183642141-768x576.jpeg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_881429183642141-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_881429183642141.jpeg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_339942205284226-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-263\" style=\"width:275px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_339942205284226-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_339942205284226-300x225.jpeg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_339942205284226-768x576.jpeg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_339942205284226-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_339942205284226.jpeg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">W zbiorach Arka odnajduj\u0119 kilka zdj\u0119\u0107 z ojcem. Na jednym z nich ojciec jest w pracy &#8211; zdj\u0119cie doskonale upozowane. Marian za, zastawionym piecz\u0105tkami biurkiem, odbiera telefon, wygl\u0105da rzeczywi\u015bcie jak zatopiony w powa\u017cnej rozmowie, trzymaj\u0105c pi\u00f3ro w r\u0119ku, oparte na sztorc o stos papier\u00f3w le\u017c\u0105cych przed nim. Za jego lewym ramieniem stoi m\u0142oda kobieta, w bia\u0142ym ko\u0142nierzyku z zaczesanymi g\u0142adko w\u0142osami, wpatrzona w notatnik, w kt\u00f3rym skrz\u0119tnie zdaje si\u0119 co\u015b notowa\u0107. Arek, je\u015bli chodzi o ojca, pami\u0119ta\u0142 g\u0142\u00f3wnie samochody, cukierki i skrzypce. W rodzinnych archiwach znajduj\u0119 legitymacj\u0119 Ligi Morskiej i Kolonialnej wystawionej na Mariana w roku 1931 jako cz\u0142onka \u201crzeczywistego\u201d oddzia\u0142u w Cz\u0119stochowie. Prawdopodobnie to z jednego z czasopism ojca, \u201eSprawy Morskie i Kolonialne\u201d lub \u201eMorze\u201d,  kilkunastoletni Arek wyrwie map\u0119 Madagaskaru, na kt\u00f3ry, wraz z koleg\u0105, b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali zbiec nied\u0142ugo po wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Zachowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pozwolenie na bro\u0144 Mariana, wystawione w Cz\u0119stochowie 1934 roku, a nast\u0119pnie przed\u0142u\u017cane do 1940 ju\u017c w Radomsku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"699\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_235527-scaled-e1703458904216-1024x699.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-273\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_235527-scaled-e1703458904216-1024x699.jpg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_235527-scaled-e1703458904216-300x205.jpg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_235527-scaled-e1703458904216-768x525.jpg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_235527-scaled-e1703458904216-1536x1049.jpg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_235527-scaled-e1703458904216-2048x1399.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Zina, kiedy zaczyna spotyka\u0107 si\u0119 z Marianem w 1923 r., ma dopiero osiemna\u015bcie lat. W Czestochowiance musia\u0142a dopiero co zacz\u0105\u0107. Oboje pracuj\u0105 na stanowiskach urz\u0119dniczych, podobnie jak ich ojcowie. O Zinie wiemy, \u017ce pi\u0119knie \u015bpiewa\u0142a. Ca\u0142a rodzina Kocyk\u00f3w jest uzdolniona muzycznie. Starszy o cztery lata od Ziny brat W\u0142odzimierz &#8211; p\u00f3\u017aniejszy te\u015b\u0107 jej syna, b\u0119dzie dyrygentem prawos\u0142awnego ch\u00f3ru w powojennej \u0141odzi. Brat Siergiej, ucz\u0105c si\u0119 w konserwatorium, dyryguje ch\u00f3rem cerkwi Ambasady Carskiej w Rzymie. Inny brat stanie si\u0119 tw\u00f3rc\u0105 pierwszej opery narodowej w Kazachstanie. W jednym z list\u00f3w z 8 IV 1920 r., na kt\u00f3ry natykam, przegl\u0105daj\u0105c stare dokumenty, Zina opisuje, w zgrabnych s\u0142owach i lekkim tonie, wypraw\u0119 nad Pilic\u0119. W li\u015bcie jawi si\u0119 ona niczym przeprawa przez Sahar\u0119 i Atlantyk. Znajduj\u0119 tam wzmiank\u0119 o tym, jak Zina przygrywa na \u201czaple\u015bnia\u0142ych i zbutwia\u0142ych strunach\u201d do dreptka (taniec rosyjski) Pelce, z kt\u00f3r\u0105 na ow\u0105 wypraw\u0119 si\u0119 wybra\u0142a. Nast\u0119pnie dziewczyny pisz\u0105 do kogo\u015b, na kogo czekaj\u0105: \u201cProsz\u0119 si\u0119 ws\u0142ucha\u0107 w szum wiatru ze strony wschodniej, a us\u0142yszy Pan cudowne tony tych skrzypiec\u201d. Mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie skrzypce ich po\u0142\u0105czy\u0142y? Marian dorabia\u0142, graj\u0105c na pota\u0144c\u00f3wkach i weselach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"577\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_1160-e1703459309845-577x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-129 size-full\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_1160-e1703459309845-577x1024.jpg 577w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_1160-e1703459309845-169x300.jpg 169w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_1160-e1703459309845-768x1362.jpg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_1160-e1703459309845-866x1536.jpg 866w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_1160-e1703459309845.jpg 931w\" sizes=\"auto, (max-width: 577px) 100vw, 577px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>&nbsp;O Zinie opowiada mi starsza c\u00f3rka Arka: \u201cNie ba\u0142a si\u0119 m\u00f3wi\u0107 tego, co my\u015bli. Kr\u0119pa, rzutka, lubi\u0142a si\u0119 bawi\u0107 i \u015bpiewa\u0107. By\u0142a wolna i niezale\u017cna. Energiczna i porywcza. Wsz\u0119dzie by\u0142o jej pe\u0142no. Jak naszego taty.\u201d Arek mia\u0142 jedno zdj\u0119cie z matk\u0105. Wisia\u0142o nad jego \u0142\u00f3\u017ckiem, w srebrnej oprawce. W\u0142a\u015bciwie to reprint z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch zdj\u0119\u0107 &#8211; po lewej, mo\u017ce dwuletni, Arek w kaszkiecie stoi na krze\u015ble, kt\u00f3re z ty\u0142u trzyma m\u0142odziutka Zina. Po prawej jest ju\u017c starsza, z innym synem, kt\u00f3rego Arek odnajdzie po wojnie.<br>&nbsp;W jego zbiorach jest kilka zdj\u0119\u0107 matki. Szesnastoletnia Zina w czarnej beretce, z wystaj\u0105cymi spod niej czarnymi lokami, siedemnastoletnia Zinaida z wielkim bukietem kwiat\u00f3w i kr\u00f3tko obci\u0119t\u0105 czarn\u0105 aureol\u0105 lok\u00f3w &#8211; \u015bliczna dziewczyna. Na nast\u0119pnym zdj\u0119ciu jest ju\u017c trzydziestoletni\u0105 kobiet\u0105, w\u0142osy ja\u015bniejsze, upi\u0119te z ty\u0142u, t\u0119\u017csza. Na tym zdj\u0119ciu jest ju\u017c z nowym m\u0119\u017cem. Marian i Zinaida rozwodz\u0105 si\u0119 w 1927 roku. Zaledwie dwa lata po narodzeniu Arka. Kiedy pytam Ew\u0119 i c\u00f3rki Arka, o to, co si\u0119 sta\u0142o, ich pierwsza odpowied\u017a to: \u201cnie wiem\u2026 tak naprawd\u0119 nigdy nie dowiemy si\u0119, co wydarzy\u0142o si\u0119 w tym domu, do czego mi\u0119dzy nimi dosz\u0142o\u201d. Maj\u0105 jednak swoje podejrzenia.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Jaka-byla-Zinaida.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Spo\u0142ecze\u0144stwo mi\u0119dzywojennej Polski by\u0142o mocno zr\u00f3\u017cnicowane pod wzgl\u0119dem narodowo\u015bciowym, religijnym i j\u0119zykowym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili Polacy wyznania rzymsko-katolickiego, ale a\u017c co trzeci mieszkaniec kraju zalicza\u0142 si\u0119 do mniejszo\u015bci. W\u015br\u00f3d nich najwi\u0119cej by\u0142o grekokatolickich lub prawos\u0142awnych Ukrai\u0144c\u00f3w (ok. 15%), \u017byd\u00f3w wyznaj\u0105cych religi\u0119 moj\u017ceszow\u0105 (ok. 9%), a tak\u017ce w wi\u0119kszo\u015bci prawos\u0142awnych Bia\u0142orusin\u00f3w i protestanckich Niemc\u00f3w. \u00d3w koloryt etniczny uzupe\u0142niali m.in. Litwini, Rosjanie, Ormianie, Tatarzy, Czesi i Karaimi. Prawos\u0142awie sta\u0142o si\u0119 drugim co do wielko\u015bci wyznaniem w kraju. Konstytucja marcowa w art. 114 zak\u0142ada\u0142a zasad\u0119 r\u00f3wnouprawnienia wyzna\u0144 uznanych prawnie, przy jednoczesnym przyznaniu ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu uprzywilejowanej pozycji w\u015br\u00f3d wyzna\u0144 r\u00f3wnouprawnionych. W\u0142adze odrodzonego pa\u0144stwa polskiego u progu jego istnienia postrzega\u0142y jednak ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny jako pozosta\u0142o\u015b\u0107 struktur Cesarstwa Rosyjskiego, kt\u00f3r\u0105 nale\u017ca\u0142o przezwyci\u0119\u017cy\u0107, a w najlepszym razie ograniczy\u0107. Pomimo do\u015b\u0107 liberalnych przepis\u00f3w wyznaniowych, pa\u0144stwo polskie w relacjach z Ko\u015bcio\u0142em prawos\u0142awnym &#8220;wesz\u0142o w buty&#8221; rosyjskiego zaborcy, rozpoczynaj\u0105c akcj\u0119 rewindykacyjna d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do maksymalnego ograniczenia jego wp\u0142yw\u00f3w politycznych i spo\u0142ecznych oraz zerwania jego zwi\u0105zk\u00f3w z mniejszo\u015bciami narodowymi. Wa\u017cnym motywem by\u0142a r\u00f3wnie\u017c silna wrogo\u015b\u0107 wobec prawos\u0142awia, jako religii si\u0142\u0105 utrwalanej na ziemiach polskich przez w\u0142adze zaborcze. Dzia\u0142ania rewindykacyjne by\u0142y prowadzone r\u00f3wnie\u017c z inicjatywy oddolnej, poprzez spontaniczne przejmowanie cerkwi przez katolik\u00f3w. Narracja nawo\u0142uj\u0105ca do podobnych czyn\u00f3w by\u0142a szeroko praktykowana z ambon. Mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce w twierdzy polskiego katolicyzmu &#8211; na Jasnej G\u00f3rze, tym bardziej. Do ognia konflikt\u00f3w dorzuca\u0142y jeszcze \u015brodowiska endeckie i nacjonalistyczne nastroje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 44%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>Rodzina Or\u0142owskich to bastion polsko\u015bci. Brali udzia\u0142 w powstaniach, J\u00f3zef osadzony w Cytadeli, Marian walczy\u0142 w Legionach Polskich. Siostry Mariana, na zdj\u0119ciu wisz\u0105cym na \u015bcianie w mieszkaniu Ewy, to bardzo modnie ubrane kobiety. W&nbsp; lekkich trenczach, sukienkach i kapeluszach &#8211; prawdopodobnie to stroje, w kt\u00f3rych chodzi\u0142y co niedziel\u0119 do ko\u015bcio\u0142a. Kiedy pr\u00f3buj\u0119 wyobrazi\u0107 sobie, opisa\u0107 tamten \u015bwiat, jednocze\u015bnie wertuj\u0119 Ernaux, podgl\u0105daj\u0105c jak ona odtwarza \u015bwiat mi\u0119dzywojennej prowincji. To u niej natrafiam na to zdanie, kt\u00f3re niczym \u201c<em>Podw\u00f3jne \u017cycie Zinaidy Kocyk\u201d<\/em>, tej polskiej i tej francuskiej, otwiera przede mn\u0105, co m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 mi Arek: \u201cSiostry ojca, kt\u00f3re by\u0142y pomocami domowymi w mieszcza\u0144skich rodzinach, patrzy\u0142y na matk\u0119 z g\u00f3ry. Dziewcz\u0119tom z fabryki zarzucano, \u017ce nie potrafi\u0105 pos\u0142a\u0107 \u0142\u00f3\u017cka i \u017ce s\u0105 z nich latawice. We wsi uznano, \u017ce nosi si\u0119 nieprzyzwoicie. Chcia\u0142a na\u015bladowa\u0107 mod\u0119 z \u017curnala, jako jedna z pierwszych obci\u0119\u0142a w\u0142osy, wk\u0142ada\u0142a kr\u00f3tkie sukienki, malowa\u0142a oczy i paznokcie. G\u0142o\u015bno si\u0119 \u015bmia\u0142a. (&#8230;) By\u0142a robotnic\u0105, kt\u00f3ra potrafi\u0142a \u017cywo odeprze\u0107 atak i odpyskowa\u0107. Jedno z jej ulubionych zda\u0144: \u201cPrzecie\u017c jestem tyle samo warta co ci ludzie\u201d.<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"643\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_742832991020342-e1703459994445-643x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-269 size-full\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_742832991020342-e1703459994445-643x1024.jpeg 643w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_742832991020342-e1703459994445-188x300.jpeg 188w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_742832991020342-e1703459994445-768x1223.jpeg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_742832991020342-e1703459994445-965x1536.jpeg 965w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/received_742832991020342-e1703459994445.jpeg 1256w\" sizes=\"auto, (max-width: 643px) 100vw, 643px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 atmosfer\u0119, kt\u00f3ra panowa\u0142a w posiad\u0142o\u015bci na Jod\u0142owej, kiedy Marian &#8211; wychuchany i ho\u0142ubiony przez matk\u0119 i siostry beniaminek &#8211; postanawia po\u015blubi\u0107 Zin\u0119 &#8211; prawos\u0142awn\u0105 i wyzwolon\u0105 Bia\u0142orusink\u0119.  Arek opowiada\u0142 mi, \u017ce zar\u00f3wno dziadek J\u00f3zef, jak i dziadek Bazyli, byli przeciwni temu zwi\u0105zkowi. Marian stawia jednak na swoim. \u015alub odbywa si\u0119 w katedrze, pomimo r\u00f3\u017cnicy wyzna\u0144. Arek zostaje ochrzczony 14 lutego 1926 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">&nbsp;Kiedy Arek przyjdzie na \u015bwiat, dziadka J\u00f3zefa ju\u017c w domu nie b\u0119dzie. Z opowie\u015bci rodzinnych wynika, \u017ce rz\u0105dzi\u0142y w nim ciotki &#8211; dewotki. Zinaida by\u0142a inna. Wygl\u0105da\u0142a nie tak, ubiera\u0142a si\u0119 nieodpowiednio, inaczej m\u00f3wi\u0142a, wszystko robi\u0142a inaczej. Poucza\u0142y j\u0105, jak opiekowa\u0107 si\u0119 dzieckiem, jak gotowa\u0107, jak \u017cy\u0107. Nie podoba\u0142o im si\u0119, \u017ce chodzi na zabawy, \u017ce \u015bpiewa, \u017ce gra, a przede wszystkim, \u017ce ma swoje zdanie. Marian nie robi\u0142 z tym nic. Zinaida nie wytrzymuje. Po p\u00f3\u0142tora roku wyprowadza si\u0119 od nich. W 1927 dochodzi do rozwodu, a S\u0105d II Rzeczpospolitej opiek\u0119 nad dwuletnim synem przyznaje katolikowi i Polakowi &#8211; ojcu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Skad-nienawisc-do-Ziny_.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">O Zinie b\u0119dzie si\u0119 potem m\u00f3wi\u0107 w rodzinie, \u017ce \u201czostawi\u0142a swoje dziecko\u201d, \u017ce \u201cposz\u0142a z innym\u201d. Tak\u0105 wersj\u0119 w dzieci\u0144stwie b\u0119dzie zna\u0142 Arek. Wychowaj\u0105 go g\u0142\u00f3wnie ciotki, na zmian\u0119. Podrzucany troch\u0119 jak kuku\u0142cze jajo, Arek b\u0119dzie mia\u0142 co\u015b w rodzaju \u201clgni\u0119cia\u201d do nich. Pytany o te czasy, pami\u0119ta tylko, \u017ce inne dzieci przychodzi\u0142y g\u0142odne do szko\u0142y, a on zawsze mia\u0142 zupk\u0119 na mleczku i zapakowane kanapki ze smalcem. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej oka\u017ce, matka pr\u00f3bowa\u0142a do niego przychodzi\u0107, ale ciotki jej nie wpuszcza\u0142y. Zamyka\u0142y przed ni\u0105 drzwi. Kiedy\u015b Arek opowie, \u017ce gdy jeszcze by\u0142 bardzo ma\u0142y, za ich namow\u0105 obrzuci\u0142 j\u0105 kamieniami, gdy przysz\u0142a.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">W 1929 roku wybucha kryzys, gwa\u0142townie spada zatrudnienie, rozpoczynaj\u0105 si\u0119 strajki i zamieszki. Nie wiemy, czy Zina traci prac\u0119 wtedy, czy w zwi\u0105zku z sytuacj\u0105 z Marianem odchodzi ju\u017c wcze\u015bniej. Prawdopodobnie i Marian w tym czasie traci prac\u0119 w Cz\u0119stochowiance. W 1928 roku populacja robotnik\u00f3w w mie\u015bcie i okolicy wynosi\u0142a ok. 37 tys. os\u00f3b, z czego ok. 50% pracowa\u0142o w przemy\u015ble w\u0142\u00f3kienniczym. W chwili wybuchu kryzysu zatrudnienie w przemy\u015ble spada do 20 tys. Wiele rodzin postanawia wyjecha\u0107 za chlebem. W\u0142odzimierz &#8211; brat Zinaidy zostanie w Cz\u0119stochowie do 1932 r., ale i on si\u0119 poddaje. Zabiera siedmioletni\u0105 wtedy Lusi\u0119, jej starsz\u0105 siostr\u0119 Tatian\u0119 i ich matk\u0119 na Kresy Wschodnie (m. R\u00f3wne), gdzie dostaje propozycj\u0119 posady nauczyciela. Arek i Ludmi\u0142a znaj\u0105 si\u0119 jako dzieci, bawi\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lnie u babci Kocyk. Nie maj\u0105 jeszcze wtedy poj\u0119cia, co ich czeka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\">Nie wiem, nikt z rodziny nie wie, w kt\u00f3rym momencie podda\u0142a si\u0119 Zina. Kiedy przesta\u0142a walczy\u0107 o to, by mie\u0107 kontakt ze swoim synem. Ona te\u017c wyprowadza si\u0119 Cz\u0119stochowy. Najpierw do pobliskiego K\u0142obucka. Tam prawdopodobnie spotyka Mariana Fabrycego, kt\u00f3ry pracuje w nadle\u015bnictwie. Wyje\u017cd\u017ca z nim do Niemirowa. W 1936 na \u015bwiat przychodzi przyrodni brat Arka &#8211; S\u0142awek \u201cYaro\u201d Fabrycy. Nikt wtedy nie spodziewa\u0142 si\u0119, jak tragiczny koniec b\u0119dzie mia\u0142a dla niej ta historia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"638\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231121_201324-scaled-e1703461453288-1024x638.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-287\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231121_201324-scaled-e1703461453288-1024x638.jpg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231121_201324-scaled-e1703461453288-300x187.jpg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231121_201324-scaled-e1703461453288-768x478.jpg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231121_201324-scaled-e1703461453288-1536x957.jpg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231121_201324-scaled-e1703461453288-2048x1275.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-justify\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"791\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416-791x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-236 size-full\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416-791x1024.jpg 791w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416-232x300.jpg 232w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416-768x995.jpg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416-1186x1536.jpg 1186w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416-1581x2048.jpg 1581w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231224_035234-scaled-e1703386562416.jpg 1693w\" sizes=\"auto, (max-width: 791px) 100vw, 791px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>W 1936 roku Marjan traci kolejn\u0105 prac\u0119 w przedstawicielstwie po\u015brednictwa handlu autami Mieczys\u0142awa Junga. Bo Junga zastrzeli \u017cona. Podobno mia\u0142 romans. Arek pami\u0119ta\u0142, jak ojciec wozi\u0142 go autami. To wtedy musia\u0142a narodzi\u0107 si\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107 do motoryzacji &#8211; jedna z tych, kt\u00f3ra zostanie z nim do ko\u0144ca \u017cycia. Gdy Jung ginie, przeprowadzaj\u0105 si\u0119 do Radomska, gdzie Marian zatrudniony zostanie 22.04.1937 roku w zak\u0142adach metalurgicznych <em>Metalurgia Werke<\/em> na stanowisku urz\u0119dnika w wydziale buchalterii. B\u0119dzie tam pracowa\u0142 do sierpnia 1940 roku. W Radomsku Arek zacznie ucz\u0119szcza\u0107 do gimnazjum im. Fabianiego, gdzie pozna Panter\u0119. Tam odkryj\u0119 <em>Kinema<\/em>. Ojciec wy\u015bl\u0119 go na lekcj\u0119 skrzypiec, na kt\u00f3rych gry uczy\u0142 go do tej pory sam. Tam r\u00f3wnie\u017c zastanie ich wojna.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n<p>W scenie z 1936 roku, na pogrzebie, kiedy Arek po raz pierwszy w swoim \u015bwiadomym \u017cyciu widzi matk\u0119, ona musi by\u0107 ju\u017c w ci\u0105\u017cy z jego bratem. Nie zd\u0105\u017cy nawet wtedy zawo\u0142a\u0107 \u201cMamo, mamo!\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231225_005040-scaled-e1703461941720-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-300\" srcset=\"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231225_005040-scaled-e1703461941720-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231225_005040-scaled-e1703461941720-300x225.jpg 300w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231225_005040-scaled-e1703461941720-768x576.jpg 768w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231225_005040-scaled-e1703461941720-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_20231225_005040-scaled-e1703461941720-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>JEDNA WIELKA RODZINA \u201cGdybym tylko mia\u0142 matk\u0119, bym m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107 Matko Matko.\u201d William Faulkner, W\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i Wrzask, (1929) WN.\/PL., Samoch\u00f3d\/ Ulica, Cz\u0119stochowa, dzie\u0144, 1936 Kremow\u0105 limuzyn\u0105 Steyr-Daimler-Puch p\u0119dzi w\u0105sk\u0105 drog\u0105, wraz z jedenastoletnim synem, w\u0105t\u0142y m\u0119\u017cczyzna z w\u0105sikiem. Ch\u0142opiec na kolanach trzyma skrzypce, a ojciec instruuje go, w kt\u00f3rym miejscu przyciska\u0107 struny, aby wyda\u0107 zaintonowany<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-234","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":303,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234\/revisions\/303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kinema.swojadroga.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}